1 اسفند 1387
اصفهان امروز- محمد فرمان آرا
عدد اکتان مقیاسی برای اندازه مقاومت بنزین و سایر سوخت ها در برابر انفجار در موتورها است. موتورهای با کارایی بالا معمولاً نسبت تراکم بالا و به تبع آن قابلیت انفجار بالایی نیز دارند به همین خاطر اینگونه موتورها به سوخت هایی با عدد اکتان بالا نیاز دارند. اما موتورهای با کارایی پایین به دلیل نسبت تراکم ثابتی که در هنگام طراحی برای آنها در نظر گرفته شده، سوخت های با عدد اکتان بالا تاثیر چندانی در عملکرد آنها ندارد.
در موتورهای 4 زمانه، مرحله قبل از احتراق مرحله تراکم است. سوخت دراین مرحله توسط پیستون تحت فشار قرار داده و متراکم می شود. میزانی که سوخت در این مرحله متراکم می شود "نسبت تراکم" موتور نامیده می شود و هنگام طراحی موتور تعیین می شود. این نسبت تراکم ممکن است بین 8 تا 10 باشد.
با استفاده از عدد اکتان می توان میزان تراکم پذیری سوخت مورد نظر را اندازه گرفت و یا بر عکس. این عدد به ما نشان می دهد که سوخت تا چه اندازه می تواند متراکم شود بدون آنکه به خودی خود در اثر فشار منفجر شود. هنگامی که سوخت در مرحله تراکم و قبل از جرقه زنی منفجر شود اصطلاحاً می گویند حالت "ضربه" پیش آمده است که می تواند ضررهای زیادی را به اجزای موتور برساند. به همین خاطر در نظر گرفتن عدد اکتان سوخت مصرفی موتور در هنگام طراحی آن بسیار مهم است. به عنوان مثال یکی از راه های افزایش قدرت موتور، افزایش نسبت تراکم است. بدین ترتیب که موتورهای با کیفیت بالا از نسبت تراکم بالایی نیز برخوردار هستند و به همین منظور نیاز به سوخت هایی با عدد اکتان بالا دارند. مزیت استفاده از این گونه سوخت ها در موتور این است که بدون تغییر دادن حجم موتور و افزایش وزن آن می توان قدرت بیشتری از آن بدست آورد. اما استفاده از چنین سوخت هایی هزینه بالایی دارد.
به کاربردن نام اکتان برای اندازه میزان مقاومت سوخت در برابر احتراق برگرفته از این موضوع است که این خصلت سوخت با ایزو اکتان (ایزومری از اکتان) نرمال هپتان مقایسه می شود. ایزو اکتان بالاترین مقاومت در برابر احتراق خود بخودی را دارد و می تواند بیشتر از سایر سوخت ها متراکم شود. به همین خاطر عدد اکتان آن را معادل 100 گرفته و در مقابل نرمال هپتان کمترین مقاومت را دارا می باشد و عدد اکتانی که به آن اطلاق می شود، صفر است. به عنوان نمونه بنزین با عدد اکتان 87 درصد را می توان به صورت مخلوطی از ایزواکتان و نرمال هپتان در نظر گرفت که به ترتیب با درصد حجمی 87 درصد و 13 درصد با هم مخلوط شده باشند. این بدان معنا نیست که بنزین واقعاً شامل این دو هیدروکربن است بلکه مقاومتی معادل مخلوطی که در بالا گفته شد از خود نشان می دهد.
معمول ترین روش برای اندازه گیری عدد اکتان روش "تحقیق عدد اکتان" (Research Octane Number) است. (RON) که مخفف تحقیق عدد اکتان است بوسیله وارد کردن سوخت به موتورهای آزمایشگر با نسبت های تراکم متفاوت در شرایط کنترل شده و مقایسه نتایج با مخلوط ایزو اکتان نرمال هپتان، مشخص می شود.
امروزه سوخت هایی نیز وجود دارند که که عدد اکتان آنها بیشتر از 100 نیز می باشد. این امر به خاطر این است که ایزواکتان هم اکنون مقاوم ترین سوخت در برابر احتراق نیست. سوخت های مسابقه ای که در ماشین های مخصوص مسابقه به کار برده می شود و سوخت AvGas که سوخت های مصرفی در هواپیماها هستند و هم چنین سوخت های الکلی مانند متانول و اتانول از جمله سوخت هایی هستند که عدد اکتان آنها بیشتر از صد است.
در موتورهای 4 زمانه، مرحله قبل از احتراق مرحله تراکم است. سوخت دراین مرحله توسط پیستون تحت فشار قرار داده و متراکم می شود. میزانی که سوخت در این مرحله متراکم می شود "نسبت تراکم" موتور نامیده می شود و هنگام طراحی موتور تعیین می شود. این نسبت تراکم ممکن است بین 8 تا 10 باشد.
با استفاده از عدد اکتان می توان میزان تراکم پذیری سوخت مورد نظر را اندازه گرفت و یا بر عکس. این عدد به ما نشان می دهد که سوخت تا چه اندازه می تواند متراکم شود بدون آنکه به خودی خود در اثر فشار منفجر شود. هنگامی که سوخت در مرحله تراکم و قبل از جرقه زنی منفجر شود اصطلاحاً می گویند حالت "ضربه" پیش آمده است که می تواند ضررهای زیادی را به اجزای موتور برساند. به همین خاطر در نظر گرفتن عدد اکتان سوخت مصرفی موتور در هنگام طراحی آن بسیار مهم است. به عنوان مثال یکی از راه های افزایش قدرت موتور، افزایش نسبت تراکم است. بدین ترتیب که موتورهای با کیفیت بالا از نسبت تراکم بالایی نیز برخوردار هستند و به همین منظور نیاز به سوخت هایی با عدد اکتان بالا دارند. مزیت استفاده از این گونه سوخت ها در موتور این است که بدون تغییر دادن حجم موتور و افزایش وزن آن می توان قدرت بیشتری از آن بدست آورد. اما استفاده از چنین سوخت هایی هزینه بالایی دارد.
به کاربردن نام اکتان برای اندازه میزان مقاومت سوخت در برابر احتراق برگرفته از این موضوع است که این خصلت سوخت با ایزو اکتان (ایزومری از اکتان) نرمال هپتان مقایسه می شود. ایزو اکتان بالاترین مقاومت در برابر احتراق خود بخودی را دارد و می تواند بیشتر از سایر سوخت ها متراکم شود. به همین خاطر عدد اکتان آن را معادل 100 گرفته و در مقابل نرمال هپتان کمترین مقاومت را دارا می باشد و عدد اکتانی که به آن اطلاق می شود، صفر است. به عنوان نمونه بنزین با عدد اکتان 87 درصد را می توان به صورت مخلوطی از ایزواکتان و نرمال هپتان در نظر گرفت که به ترتیب با درصد حجمی 87 درصد و 13 درصد با هم مخلوط شده باشند. این بدان معنا نیست که بنزین واقعاً شامل این دو هیدروکربن است بلکه مقاومتی معادل مخلوطی که در بالا گفته شد از خود نشان می دهد.
معمول ترین روش برای اندازه گیری عدد اکتان روش "تحقیق عدد اکتان" (Research Octane Number) است. (RON) که مخفف تحقیق عدد اکتان است بوسیله وارد کردن سوخت به موتورهای آزمایشگر با نسبت های تراکم متفاوت در شرایط کنترل شده و مقایسه نتایج با مخلوط ایزو اکتان نرمال هپتان، مشخص می شود.
امروزه سوخت هایی نیز وجود دارند که که عدد اکتان آنها بیشتر از 100 نیز می باشد. این امر به خاطر این است که ایزواکتان هم اکنون مقاوم ترین سوخت در برابر احتراق نیست. سوخت های مسابقه ای که در ماشین های مخصوص مسابقه به کار برده می شود و سوخت AvGas که سوخت های مصرفی در هواپیماها هستند و هم چنین سوخت های الکلی مانند متانول و اتانول از جمله سوخت هایی هستند که عدد اکتان آنها بیشتر از صد است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر